← ወደ ብሎግ ተመለስ
ገና እና ጥምቀት፡ ቀኖቹ ለምን ጃንዋሪ 7 እና ጥር 11 ይውላሉ?
ጥቅምት 2019 ዓ.ም · 5 ደቂቃ ንባብ
በአጭሩ፦ ገና ሁልጊዜ ጃንዋሪ 7 ይውላል፤ በኢትዮጵያ አቆጣጠር ታኅሣሥ 29 (በአንዳንድ ዓመታት ታኅሣሥ 28)። ጥምቀት ደግሞ ጥር 11 ነው፤ በግሪጎሪያን ጃንዋሪ 19 ወይም 20። ምክንያቱ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የዩልያን ቀመርን ስለምትከተል ነው።
በምዕራቡ ዓለም ገና ዲሴምበር 25 ሲከበር፣ በኢትዮጵያ ግን ከሁለት ሳምንት በኋላ ይውላል። ይህ የሁለት ሃይማኖቶች ክርክር አይደለም፤ የካላንደር ቀመር ልዩነት ነው።
ገና ለምን ጃንዋሪ 7 ነው?
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የልደትን በዓል በዩልያን ካላንደር ዲሴምበር 25 ታከብራለች። ዩልያን ካላንደር ከ1900 እስከ 2099 ከግሪጎሪያን ካላንደር በ13 ቀን ወደ ኋላ ይቀራል፤ ስለዚህ ዩልያን ዲሴምበር 25 በግሪጎሪያን ጃንዋሪ 7 ይሆናል። ይህ ቀን በየዓመቱ በግሪጎሪያን አንድ ነው።
በኢትዮጵያ ቀን ግን 29 ወይም 28 ለምን?
የኢትዮጵያ ካላንደር በየአራት ዓመቱ ጳጉሜ 6ኛ ቀን ይጨምራል። በዚህ ምክንያት ከተመሳሳዩ የግሪጎሪያን ቀን (ጃንዋሪ 7) ጋር የሚገጣጠመው የኢትዮጵያ ቀን በአንድ ቀን ይሸራረፋል። ጳጉሜ 6 ያለበት ዓመት ከተከተለ በኋላ ባለው ዓመት ገና ታኅሣሥ 28 ይውላል፤ በሌሎች ዓመታት ታኅሣሥ 29 ነው።
ቀኖቹ በ2019 እና በ2020 ዓ.ም
| በዓል | 2019 ዓ.ም | 2020 ዓ.ም |
|---|
| ገና | ታኅሣሥ 29 (ጃንዋሪ 7, 2027፣ ሐሙስ) | ታኅሣሥ 28 (ጃንዋሪ 7, 2028፣ ዓርብ) |
| ጾመ ገሃድ (ዋዜማ) | ጥር 10 (ጃንዋሪ 18, 2027፣ ሰኞ) | ጥር 10 (ጃንዋሪ 19, 2028፣ ረቡዕ) |
| ጥምቀት | ጥር 11 (ጃንዋሪ 19, 2027፣ ማክሰኞ) | ጥር 11 (ጃንዋሪ 20, 2028፣ ሐሙስ) |
| ቃና ዘገሊላ | ጥር 12 (ጃንዋሪ 20, 2027፣ ረቡዕ) | ጥር 12 (ጃንዋሪ 21, 2028፣ ዓርብ) |
ጥምቀት በኢትዮጵያ ሁልጊዜ ጥር 11 ነው፤ የግሪጎሪያኑ ቀን ግን ጃንዋሪ 19 ወይም 20 ይሆናል። ይህም በጳጉሜ 6 ምክንያት ነው።
ከገናና ከጥምቀት በፊት ያሉ ጾሞች
ከገና በፊት ጾመ ነቢያት ከኅዳር 15 ጀምሮ እስከ ገና ዋዜማ ይቆያል። ከጥምቀት በፊት ደግሞ በጥር 10 ጾመ ገሃድ ይጾማል። ገና ወይም ጥምቀት በረቡዕ ወይም በዓርብ ሲውሉ፣ የረቡዕና የዓርብ ጾም በዋዜማው እንደሚጾም በቤተ ክርስቲያኗ አሠራር ይነገራል (ለምሳሌ በ2018 ዓ.ም ገና ረቡዕ ዋለ)።
በዓላቱ እንዴት ይከበራሉ?
በገና ዕለት ምእመናን ሌሊቱን ወደ ቤተ ክርስቲያን ሄደው ቅዳሴ ያስቀድሳሉ፤ ከዚያ በኋላ ገና የሚባለው ባህላዊ ጨዋታ ይጫወታል። በጥምቀት ታቦታት ከየአብያተ ክርስቲያናቱ በከበሩ ዝማሬዎች ወደ ወንዝ ወይም ወደ ጥምቀተ ባሕር ይወጣሉ፤ ውኃው ይባረካል፤ ምእመናንም ይረጫሉ። በተለይ በላሊበላ የገና በዓልና በጎንደር ፋሲለደስ መጠመቂያ የጥምቀት በዓል በብዙ ጎብኚዎች ይታወቃሉ።
በጣቢያችን ላይ ቀኖቹን ያግኙ
የዛሬው ካርድ «ቀጣይ በዓል ወይም ጾም» ቀሪ ቀናትን ይቆጥራል፤ የቀን መቀየሪያው ደግሞ ማንኛውንም የግሪጎሪያን ቀን ወደ ኢትዮጵያ ቀን ይቀይራል።
የቀን መቀየሪያውን ይሞክሩ
← Back to the blog
Genna and Timkat: Why They Fall on 7 January and Tir 11
Tikimt 2019 E.C. · 5 min read
In brief: Genna (Ethiopian Christmas) always falls on 7 January, which is Tahsas 29 in the Ethiopian calendar (Tahsas 28 in some years). Timkat is on Tir 11, which is 19 or 20 January. The reason is that the Ethiopian Church follows the Julian calculation.
In the West Christmas is on 25 December, but in Ethiopia it comes about two weeks later. This is not a disagreement between faiths; it is a difference between calendar systems.
Why is Genna on 7 January?
The Ethiopian Church celebrates the Nativity on 25 December of the Julian calendar. Between 1900 and 2099 the Julian calendar runs 13 days behind the Gregorian one, so Julian 25 December is Gregorian 7 January. In the Gregorian calendar that date is the same every year.
But why is it Tahsas 29 or 28?
The Ethiopian calendar adds a sixth day to Pagume every four years. Because of this, the Ethiopian date that matches a fixed Gregorian date such as 7 January slips by one day. In the year after a year with a sixth Pagume day, Genna falls on Tahsas 28; in other years it is Tahsas 29.
The dates in 2019 and 2020 E.C.
| Feast | 2019 E.C. | 2020 E.C. |
|---|
| Genna | Tahsas 29 (7 Jan 2027, Thursday) | Tahsas 28 (7 Jan 2028, Friday) |
| Gahad (eve of Timkat) | Tir 10 (18 Jan 2027, Monday) | Tir 10 (19 Jan 2028, Wednesday) |
| Timkat (Epiphany) | Tir 11 (19 Jan 2027, Tuesday) | Tir 11 (20 Jan 2028, Thursday) |
| Kana Zegelila | Tir 12 (20 Jan 2027, Wednesday) | Tir 12 (21 Jan 2028, Friday) |
In the Ethiopian calendar Timkat is always Tir 11, but its Gregorian date is 19 or 20 January. This is again because of the sixth day of Pagume.
The fasts before Genna and Timkat
Before Genna the Fast of the Prophets runs from Hidar 15 to the eve of Genna. Before Timkat, Gahad is fasted on Tir 10. When Genna or Timkat fall on a Wednesday or Friday, church practice is said to move the weekly fast to the eve (for example, Genna fell on a Wednesday in 2018 E.C.).
How the feasts are kept
On Genna, believers go to church during the night for the liturgy, and afterwards the traditional genna game is played. On Timkat the tabots are carried in procession with hymns to a river or pool, the water is blessed, and worshippers are sprinkled. The Genna celebrations at Lalibela and Timkat at the bath of Fasilides in Gondar are especially well known to visitors.
Finding the dates on this website
The "Until next holiday or fast" card on the home page counts the days left, and the date converter turns any Gregorian date into an Ethiopian one.
Try the date converter